วิธีป้องกันอุบัติเหตุในโรงงานและไซต์งานช่วงหน้าฝน | SCHAKE

เมื่อเข้าสู่ช่วงหน้าฝน ความเสี่ยงในการทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมและไซต์งานก่อสร้างก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นพื้นเปียกลื่น น้ำท่วมขัง ไฟฟ้ารั่ว อุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุด หรือสภาพอากาศที่แปรปรวน ซึ่งอาจนำไปสู่อุบัติเหตุและการบาดเจ็บของพนักงานได้ หากไม่มีการเตรียมความพร้อมอย่างเหมาะสม

ความปลอดภัยช่วงหน้าฝน จึงเป็นสิ่งที่องค์กร ผู้ควบคุมงาน และพนักงานทุกคนควรให้ความสำคัญ ตั้งแต่การตรวจสอบพื้นที่ปฏิบัติงาน การประเมินความเสี่ยง ไปจนถึงการเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ให้เหมาะสมกับลักษณะงาน

5 ความเสี่ยง ที่ต้องระวังในการทำงานช่วงหน้าฝน

1. พื้นเปียกลื่น เสี่ยงต่อการลื่นล้ม
พื้นโรงงาน ทางเดินในคลังสินค้า และพื้นที่ก่อสร้างที่เปียกจากน้ำฝน อาจทำให้พนักงานเสียหลัก ลื่นล้ม หรือได้รับบาดเจ็บได้ โดยเฉพาะบริเวณที่มีคราบน้ำมัน จาระบี หรือสิ่งสกปรกปะปนอยู่บนพื้น

วิธีป้องกัน
-ตรวจสอบและทำความสะอาดพื้นเปียกอย่างสม่ำเสมอ
-ติดตั้งป้ายเตือนบริเวณพื้นลื่นหรือพื้นที่ที่กำลังทำความสะอาด
-จัดให้มีทางเดินที่ปลอดภัยและมีการระบายน้ำที่เหมาะสม
-เลือกรองเท้านิรภัยที่มีคุณสมบัติกันลื่นเหมาะกับพื้นผิวและลักษณะงาน
-การเลือกรองเท้าเซฟตี้ไม่ควรพิจารณาเฉพาะความแข็งแรงของหัวรองเท้าเท่านั้น แต่ควรตรวจสอบคุณสมบัติของพื้นรองเท้าและผลการทดสอบการยึดเกาะให้ตรงกับสภาพพื้นที่ปฏิบัติงานด้วย

2. ไฟฟ้ารั่วและไฟฟ้าช็อตจากพื้นที่เปียกชื้น
น้ำฝนและความชื้นอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดไฟฟ้าช็อต โดยเฉพาะบริเวณที่มีสายไฟชำรุด ตู้ควบคุมไฟฟ้าที่ไม่ได้รับการป้องกันอย่างเหมาะสม หรือเครื่องมือไฟฟ้าที่ใช้ในพื้นที่เปียก

วิธีป้องกัน
-ตรวจสอบสายไฟ ปลั๊กไฟ และเครื่องมือไฟฟ้าก่อนใช้งาน
-ตรวจสอบว่าตู้ไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้ามีระดับการป้องกันเหมาะสมกับสภาพแวดล้อม
-หลีกเลี่ยงการสัมผัสอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะมือเปียกหรือยืนอยู่ในน้ำ
-หากพบสายไฟชำรุดหรือสงสัยว่ามีกระแสไฟฟ้ารั่ว ให้หยุดใช้งาน กั้นพื้นที่ และแจ้งผู้รับผิดชอบที่มีความรู้ความสามารถ
-ให้ผู้มีคุณสมบัติเหมาะสมตัดแยกแหล่งจ่ายไฟก่อนตรวจสอบหรือซ่อมบำรุง
-หากพบพื้นที่น้ำท่วมขังใกล้ระบบไฟฟ้า ห้ามเดินลุยน้ำเข้าไปตรวจสอบเอง เพราะอาจมีไฟฟ้ารั่วที่มองไม่เห็น

3. น้ำท่วมขังและทางเดินถูกกีดขวาง
ฝนตกหนักอาจทำให้น้ำระบายไม่ทัน เกิดน้ำท่วมขังในโรงงาน โกดังสินค้า หรือไซต์งานก่อสร้าง ส่งผลให้การเดินทางภายในพื้นที่ไม่สะดวก และเพิ่มความเสี่ยงจากหลุม บ่อ พื้นต่างระดับ หรือสิ่งของที่จมน้ำจนมองไม่เห็น

วิธีป้องกัน
-ตรวจสอบระบบระบายน้ำก่อนและระหว่างช่วงฝนตกหนัก
-ไม่วางวัสดุหรืออุปกรณ์กีดขวางทางเดินและทางหนีไฟ
-กำหนดเส้นทางสัญจรที่ปลอดภัยและมีแสงสว่างเพียงพอ
-กั้นพื้นที่น้ำท่วมขังที่มีความเสี่ยง พร้อมติดตั้งป้ายเตือน
-หยุดเข้าพื้นที่เมื่อมีความเสี่ยงจากน้ำท่วม กระแสน้ำ หรือระบบไฟฟ้า
-สำหรับพื้นที่ก่อสร้าง ควรตรวจสอบความมั่นคงของทางเดินชั่วคราว หลุมขุด และพื้นที่ลาดเอียงหลังฝนตกหนักก่อนอนุญาตให้พนักงานเข้าใช้งาน

4. ลมแรง ฟ้าผ่า และทัศนวิสัยลดลงขณะทำงานกลางแจ้ง
พนักงานก่อสร้าง พนักงานขนส่ง และผู้ปฏิบัติงานกลางแจ้งอาจเผชิญกับลมกระโชกแรง ฝนตกหนัก และฟ้าผ่า ซึ่งส่งผลต่อการทรงตัว การมองเห็น และความปลอดภัยในการใช้เครื่องจักรหรือทำงานบนที่สูง

วิธีป้องกัน
-ติดตามประกาศเตือนภัยและสภาพอากาศก่อนเริ่มงาน
-หยุดงานบนที่สูง งานยกเคลื่อนย้าย และกิจกรรมกลางแจ้งเมื่อสภาพอากาศไม่ปลอดภัย
-จัดเก็บวัสดุและอุปกรณ์ที่อาจปลิวหรือล้มจากแรงลม
-หลีกเลี่ยงพื้นที่โล่งแจ้งและโครงสร้างที่เสี่ยงต่อฟ้าผ่าเมื่อเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง
-ใช้เสื้อผ้าหรืออุปกรณ์เพิ่มการมองเห็นเมื่อปฏิบัติงานในบริเวณที่มีแสงน้อย ตามความเสี่ยงของงาน
-ทั้งนี้ ควรกำหนดเกณฑ์หยุดงานและกลับเข้าทำงานตามแผนความปลอดภัยของสถานประกอบการ ไม่ควรฝืนทำงานเพียงเพราะต้องการให้งานเสร็จตามกำหนด

5. เครื่องจักรและอุปกรณ์ชำรุดจากความชื้น
ความชื้นสะสมอาจส่งผลต่อเครื่องมือไฟฟ้า อุปกรณ์ควบคุม และเครื่องจักรบางประเภท หากอุปกรณ์ไม่ได้รับการออกแบบหรือติดตั้งให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่เปียกชื้น

วิธีป้องกัน
-ตรวจสอบเครื่องมือและเครื่องจักรตามรายการตรวจสอบก่อนใช้งาน
-จัดเก็บอุปกรณ์ในพื้นที่แห้งและมีการป้องกันที่เหมาะสม
-ห้ามใช้งานอุปกรณ์ที่พบความเสียหายหรือมีน้ำเข้าโดยไม่ผ่านการตรวจสอบ
-ปฏิบัติตามขั้นตอนตัดแยกพลังงาน (Lockout/Tagout: LOTO) ก่อนซ่อมบำรุงตามความเหมาะสมของงาน
-บันทึกความผิดปกติและแจ้งผู้รับผิดชอบเพื่อดำเนินการแก้ไข

อุปกรณ์เซฟตี้ที่ควรมีสำหรับการทำงานช่วงหน้าฝน
การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล หรือ PPE (Personal Protective Equipment) ควรพิจารณาจากผลการประเมินความเสี่ยงและลักษณะงาน ไม่ใช่เลือกจากความสะดวกหรือรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว

1.รองเท้านิรภัยที่เหมาะกับพื้นเปียก
รองเท้านิรภัยช่วยป้องกันอันตรายจากการกระแทกหรือวัตถุตกใส่เท้าในงานที่มีความเสี่ยง ขณะที่คุณสมบัติการยึดเกาะของพื้นรองเท้าช่วยลดความเสี่ยงจากการลื่นไถลได้เมื่อเลือกให้เหมาะกับพื้นผิวจริง
ก่อนเลือกซื้อ ควรตรวจสอบมาตรฐานรองเท้า คุณสมบัติกันลื่น ความเหมาะสมกับสารเคมีหรือน้ำมันที่อาจสัมผัส และความกระชับขณะสวมใส่

2.ชุดกันฝนสำหรับพนักงานกลางแจ้ง
ชุดกันฝนช่วยลดการเปียกจากฝนในงานขนส่ง งานตรวจพื้นที่ และงานกลางแจ้งบางประเภท ควรเลือกวัสดุที่เหมาะกับสภาพอากาศ มีขนาดพอดี และไม่กีดขวางการเคลื่อนไหว
อย่างไรก็ตาม ชุดกันฝนทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาเพื่อป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า สารเคมี หรือความร้อนเสมอไป หากเป็นงานเฉพาะทางต้องเลือกชุดป้องกันที่ได้รับการออกแบบและรับรองให้เหมาะกับอันตรายนั้น

3.หมวกนิรภัยและอุปกรณ์เพิ่มการมองเห็น
หมวกนิรภัยช่วยป้องกันการบาดเจ็บจากการกระแทกหรือวัตถุตกใส่ตามประเภทและระดับการป้องกันของอุปกรณ์ ส่วนเสื้อสะท้อนแสงหรือเสื้อผ้าที่เพิ่มการมองเห็นช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานมองเห็นได้ชัดเจนขึ้นในพื้นที่ที่มีแสงน้อยหรือมีรถและเครื่องจักรเคลื่อนที่
ควรตรวจสอบสภาพอุปกรณ์ก่อนใช้งาน และเลือกประเภทที่เหมาะสมกับงานและข้อกำหนดของสถานประกอบการ

4. ถุงมือและอุปกรณ์ป้องกันเฉพาะทาง
ถุงมือควรเลือกตามความเสี่ยง เช่น การบาด การเสียดสี สารเคมี หรือความร้อน ไม่ควรใช้ถุงมือชนิดเดียวกับทุกงาน โดยเฉพาะงานเกี่ยวกับไฟฟ้าที่ต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันเฉพาะประเภทและผ่านการตรวจสอบตามข้อกำหนด
สำหรับงานที่ต้องสัมผัสน้ำหรือสารเคมี ควรพิจารณาความเข้ากันได้ของวัสดุถุงมือกับสารที่ใช้งาน รวมถึงความเสี่ยงที่เกิดจากการจับอุปกรณ์ขณะเปียก

เช็กลิสต์ความปลอดภัยช่วงหน้าฝนก่อนเริ่มงาน
หัวหน้างานและพนักงานสามารถใช้รายการต่อไปนี้ประกอบการตรวจสอบพื้นที่ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน
-ตรวจสอบสภาพอากาศและประกาศเตือนภัย
-ตรวจสอบพื้นทางเดิน จุดลื่น และบริเวณน้ำท่วมขัง
-ตรวจสอบสายไฟ ปลั๊กไฟ และเครื่องมือไฟฟ้า
-ตรวจสอบทางหนีไฟและทางสัญจรให้ไม่มีสิ่งกีดขวาง
-ตรวจสอบเครื่องจักร อุปกรณ์ และจุดปฏิบัติงานกลางแจ้ง
-ตรวจสอบสภาพ PPE ให้พร้อมใช้งานและเหมาะกับความเสี่ยง
-แจ้งเตือนพนักงานเกี่ยวกับพื้นที่อันตรายและขั้นตอนฉุกเฉิน
-กำหนดผู้รับผิดชอบและวิธีรายงานเมื่อพบความผิดปกติ
หากพบความเสี่ยงที่ยังไม่ได้รับการควบคุม ควรหยุดหรือเลื่อนงานส่วนนั้นจนกว่าจะมีมาตรการป้องกันที่เหมาะสม

องค์กรควรเตรียมพร้อมอย่างไรเมื่อฝนตกหนัก?
นอกจากการจัดเตรียม PPE แล้ว องค์กรควรมีแผนรับมือสภาพอากาศที่รุนแรงอย่างเป็นระบบ โดยกำหนดหน้าที่ของหัวหน้างานและพนักงานให้ชัดเจน

-ประเมินความเสี่ยงล่วงหน้า ตรวจสอบพื้นที่ที่มีโอกาสน้ำท่วม พื้นลื่น หรือมีความเสี่ยงทางไฟฟ้า
-จัดเตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉิน เช่น ป้ายเตือน อุปกรณ์กั้นพื้นที่ และอุปกรณ์ที่จำเป็นตามแผนฉุกเฉิน
-สื่อสารข้อมูลให้ทั่วถึง แจ้งเตือนสภาพอากาศและกำหนดพื้นที่ห้ามเข้าเมื่อเกิดความเสี่ยง
-ฝึกอบรมพนักงาน ให้รู้วิธีหยุดงาน รายงานเหตุผิดปกติ และปฏิบัติตามแผนอพยพ
-ทบทวนเหตุการณ์หลังเกิดฝนตกหนัก ตรวจสอบความเสียหายและแก้ไขจุดเสี่ยงก่อนกลับมาใช้งานพื้นที่
การป้องกันอุบัติเหตุที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยทั้งการจัดการสภาพแวดล้อม ขั้นตอนการทำงานที่ปลอดภัย และการเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสมร่วมกัน

สรุป: ความปลอดภัยช่วงหน้าฝน เริ่มต้นได้จากการเตรียมพร้อม
การทำงานในช่วงหน้าฝนมีความเสี่ยงหลายด้าน ตั้งแต่พื้นเปียกลื่น ไฟฟ้ารั่ว น้ำท่วมขัง ไปจนถึงสภาพอากาศที่ไม่เหมาะสมต่อการทำงานกลางแจ้ง การตรวจสอบพื้นที่อย่างสม่ำเสมอ การประเมินความเสี่ยงก่อนเริ่มงาน และการหยุดงานเมื่อพบสภาพที่ไม่ปลอดภัย จึงเป็นแนวทางสำคัญในการลดอุบัติเหตุ

ขณะเดียวกัน การเลือกใช้ PPE ที่เหมาะสม เช่น รองเท้านิรภัย ชุดกันฝน หมวกนิรภัย และถุงมือเฉพาะงาน ก็ช่วยเสริมการป้องกันได้อย่างเหมาะสมเมื่อใช้ควบคู่กับมาตรการความปลอดภัยขององค์กร

SCHAKE ให้ความสำคัญกับการเลือกใช้อุปกรณ์เซฟตี้ให้เหมาะสมกับลักษณะงาน เพื่อสนับสนุนการทำงานที่ปลอดภัยในทุกสภาพแวดล้อม เพราะความปลอดภัยที่ดีเริ่มต้นจากการเตรียมพร้อมก่อนลงมือทำงาน